Risico 2/5 Status bepalen

Een 5-delige blogserie over risico management


In een serie van vijf blogs vertel ik u hoe het zit met risicomanagement.

Deel II: Status bepalen

Eerst maar weer even een definitie. Let op, de asset staat centraal; immers hiermee realiseren we onze bedrijfsdoelen. De status bepalen we door het uitvoeren van een inspectie, inventarisatie, audit, assessment en onderzoek. 

Gewenste of gemeten waarde

Voor onze elektrische installaties hebben we het over een NEN 3140 inspectie; voor de arbeidsactiviteiten hebben we het over een RI&E. In alle gevallen kunnen we een vergelijking maken met de meet- en regeltechniek. Er is een gewenste waarde en een gemeten waarde. De gemeten waarde moet binnen de marges blijven van wat we acceptabel vinden. Hierop moeten we anticiperen. Zodra we buiten de marges bewegen, kunnen we een risico lopen. 
 

“Zodra we buiten de marges bewegen, kunnen we een risico lopen.”

 

Dus status bepalen moeten we dus breder zien dan alleen inspecteren. In dit kader wil ik “status bepalen” daarmee definiëren als: “het onderzoeken of de eigenschappen, kenmerken of prestaties van een ontwerp, product, dienst, proces of installatie aan de gestelde eisen voldoen.” Laten we ons hier beperken tot de installatie. 

Van ontwerp tot oplevering

Het start met het ontwerp. Op het moment dat het uiteindelijke ontwerp er ligt zijn alle risico’s met betrekking tot het gebruik en onderhoud onderzocht en afgedekt! (toch vreemd dat specialisten van alles vinden bij de uitvoering van een RI&E). Vervolgens is er de constructie en de aanleg. Ook hier bepalen we de status bij oplevering. Voor elektrische installaties geldt hiervoor de NEN 1010. De aanwezigheid van een verificatiedossier is hier essentieel. Dit verificatiedossier dient te zijn opgesteld vóór aanvang van de werkzaamheden! Tijdens de aanleg onderzoeken we of werkzaamheden op de juiste wijze en vakkundig worden uitgevoerd. Vastgestelde verificatiepunten moeten borgen dat aan het einde van de aanleg het allemaal goed is. Een inspectie bij de oplevering zal nooit alle gebreken aan het licht brengen. Het moment van oplevering moet het startpunt zijn voor een jarenlang onbezorgd gebruik en onderhoud.

 

“Waar gaat het nu fout en hoe kunnen we voorkomen dat beheer en onderhoud een worsteling wordt met het zoeken naar controle en compliance?”

 
Voldoen aan ontwerpspecificaties

Laten we het startpunt eens nader beschouwen. Bij oplevering levert de aannemer het gedocumenteerde bewijs dat de installatie voldoet aan de ontwerpspecificaties. Hier moeten we ook aandacht besteden aan tussentijdse veranderingen welke getoetst moeten worden aan het ontwerp. 
Gedocumenteerd bewijs is geen informatie dat is bestemd voor het beheer en onderhoud! Bewijsmateriaal moet je vanaf blijven! Wat er nodig is voor het beheer en onderhoud is informatie op basis van de gebruiker! Dat moeten we klaarmaken ruim vóór de oplevering.

Documentatie en risico’s

Ook geven we aan dat bijgewerkte tekeningen beschikbaar moeten zijn binnen een tevoren vastgestelde tijd na oplevering. Fout! Het komt nooit meer goed. De gebruiker zal tijdens het eerste gebruik altijd wel opstartproblemen ervaren en aanpassingen initiëren. Ook dit moet worden gedocumenteerd. Welke risico’s lopen we nu tijdens het gebruik door gebrek aan aantoonbare installatie-integriteit, informatie, vakmanschap, beheersstructuur? Legio! Het zal leiden tot een vrijbrief voor ongefundeerde wijzigingen bij het oplossen van storingen. Het startpunt zal altijd een goed gedocumenteerde functionele installatie moeten zijn waarbij de risico’s zijn afgedekt door middel van een beheersstructuur die de kritische elementen van de installatie afdekt. Beschikken we nu over personeel dat, op basis van de betreffende installatie vakbekwaam is, dan spreken over asset management in control!

 

“De medewerker die een storing heeft opgelost door een ongefundeerde wijziging is geen vakman maar een risicofactor voor de integriteit van de installatie.”

 

Na jaren van beheer en onderhoud weten we vaak niet meer de daadwerkelijke status van onze installatie. Deze is namelijk afhankelijk van de actuele status van de installatie in combinatie met de beheersstructuur en de vakbekwaamheid van de medewerkers. 

Duidelijke visie

Na een uitvoerde inspectie of RI&E vraag ik steevast: “Wat heb je er aan en wat doe je ermee?” Alleen een duidelijke visie op risicomanagement kan ons redden en betreft alle risico’s die onze bedrijfsdoelen kunnen bedreigen. 
 

Next up (volgende keer) in blog deel 3: De uitvoering van de inspectie of RI&E.